سنگ کلیه

سنگ کلیه ، یکی از موضوعات آزاردهنده ای است که با تشکیل در بدن انسان ، ناراحتی های زیادی را به وجود می آورد. مانند هر بیماری دیگری ، سنگ کلیه هم روشهای درمانی مخصوص به خودش را دارد. اگر نگران مواجهه با سنگ کلیه هستید، در این نوشته همراه ما باشید تا با عوامل موثر در شکل گیری سنگ کلیه و درمان سنگ کلیه آشنا شوید.

شما همواره میتوانید با متخصصین اورولوژی ( دکتر علیرضا رضایی و دکتر محمد محسن مظلوم فرد ) در کلینیک اورولوژی یوروطب به صورت آنلاین با کلینیک به روی ویزیت آنلاین مشاوره دریافت نمایید و یا برای حضور در مطب با کلیک به روی نوبت دهی آنلاین ، زمان مورد نظر خود را انتخاب و رزرو نمایید.

سنگ کلیه

سنگ کلیه چیست؟

کلیه ها، اولین بخش از سیستم دفع ادرار در انسان هستند که در دو طرف بدن قرار دارند. وظیفه اصلی کلیه ها، جدا کردن مواد اضافی و سموم از خون است که آنها را به همراه آب از بدن خارج می کند. وقتی غلظت مواد اضافی، املاح و نمک در کلیه ها زیاد شود، به شکل رسوبات سخت یا سنگهای کوچک در می آیند که در هر قسمت از کلیه و دستگاه دفع ادرار ممکن است رسوب کنند و به حرکت در بیایند. حرکت سنگ کلیه در مسیر دستگاه دفع ادرار یعنی از کلیه و مثانه دردناک است و به فرد، فشار زیادی می آورد؛ زیرا دستگاه دفع ادرار برای دفع ادرار و مایعات است.

سنگ کلیه چگونه به وجود می آید؟

وقتی غلظت بعضی از مواد در بدن زیادی می شود، این مواد به شکل بلور یا رسوب در می آیند و در کنار هم، شکل و شمایل یک سنگ را به وجود می آورند. با زیاد شدن موادی مثل کلسیم ، اُگزالات و اسید اوریک در ادرار، سنگ کلیه تشکیل می شود. در حالت عادی، در کلیه های انسان، موادی وجود دارد که از چسبیدن مولکولهای مواد به هم و تشکیل بلور پیشگیری می کنند؛ اما با اختلال در میزان این مواد طبیعی، سنگ و رسوبات در کلیه ها تشکیل می شوند و سنگ کلیه تولید می شود!

درد کلیه
دلایل به وجود آمدن سنگ کلیه در انسان

معمولا نمی توان تشکیل سنگ کلیه در کلیه ها را به یک دلیل مشخص محدود کرد. مجموعه ای از عوامل هستند که در تشکیل سنگ کلیه تاثیر دارند. مثلا بی تحرکی می تواند یکی از دلایل به وجود آمدن سنگ کلیه باشد؛ زیرا سرعت رسوب املاح سنگین را بیشتر می کند. به طور کلی می توان دلایل به وجود آمدن سنگ کلیه را این عوامل دانست:

  • عوامل ارثی و ژنتیک
  • بیماری های زمینه ای مانند دیابت و فشار خون بالا
  • اضافه وزن شدید و چاقی
  • نخوردن آب به میزان کافی
  • رژیم غذایی پر از شکر یا نمک
  • عدم دریافت کلسیم کافی
  • نوشیدن انواع نوشابه های صنعتی و شیرین
  • مصرف بیش از حد پروتئین حیوانی
  • خوردن بیش از حد چای، شکلات، مغزها و سویا به دلیل وجود «اگزالات» بالا
  • زندگی در مناطق کوهستانی یا مناطق حاره
  • مصرف سیگار
سایز سنگ کلیه

انواع سنگ کلیه

از نظر نوع و جنس مواد اولیه، سنگ کلیه را می توان به دسته های زیر تقسیم بندی کرد:

  • سنگ کلیه ناشی از رسوب اگزالات کلسیم: در غالب موارد، زیاد بودن کلسیم باعث به وجود آمدن سنگ کلیه می شود. سنگهای کلسیمی به دلیل رسوب اُگزالات کلسیم تشکیل می شود. اگزالات در چای، شکلات، سویا، برخی سبزیجات مثل اسفناج و ریواس وجود دارد. البته به غیر از خوراکی ها، اگزالات به صورت طبیعی در کبد تولید می شود. گاهی اوقات هم جراحی روده و مصرف مقدار زیادی ویتامین د باعث افزایش غلظت اگزالات و کلسیم در بدن می شود.

  • سنگ کلیه بر اثر رسوب فسفات کلسیم: گاهی اوقات زیاد بودن فسفات کلسیم باعث به وجود آمدن سنگ کلیه در انسان می شود. این سنگها هم جزو سنگهای کلسیمی هستند. با تغییر در سوخت و ساز بدن، خوردن داروهای ضدصرع و میگرنهای شدید، بدن در معرض تشکیل این مدل سنگ کلیه قرار می گیرد.

  • سنگ کلیه با تجمع اسید اوریک: وقتی مایعات کمی به بدن فرد برسد، املاح نمی توانند از بدن خارج شوند و روی هم جمع می شوند. خوردن غذاهای سرشار از پروتئین هم باعث افزایش اسید اوریک خون می شود و با رسوب این ماده، سنگ کلیه اسید اوریکی به وجود می آید. افراد مبتلا به نقرس هم به دلیل بالا بودن اسید اوریک خونشان، در معرض ابتلا به این مدل سنگ کلیه هستند.

  • سنگ کلیه بر اثر عفونت دستگاه ادراری: وقتی در دستگاه ادراری، عفونت به وجود می آید، سنگ کلیه تشکیل می شود. این سنگها، معمولا اندازه بزرگی دارند؛ اما علائم زیادی به همراه ندارند. این مدل سنگهای کلیه به سرعت بزرگ می شوند ولی از جای خود حرکت نمی کنند.

  • سنگ کلیه در اثر مشکلات ژنتیکی: گاهی اوقات سنگ کلیه در اثر اختلال ژنتیکی خاصی به وجود می آید. در این اختلال ژنتیکی، ماده ای به نام «سیستین» بیش از حد معمول از طریق ادرار دفع می شود. در نتیجه دفع سیستین، سنگ سیستینی به وجود می آید.

  • سنگ کلیه در اثر پرکاری غده پاراتیرویید: اگر غده پاراتیرویید بیش از حد فعال باشد، سنگ کلیه به وجود می آید و تنها راه درمان هم جراحی غده پاراتیرویید است.

تشخیص به موقع سنگ کلیه

اگر از تشکیل سنگ کلیه و حرکت آنها در بدنتان می ترسید، بهترین راه این است که به متخصص اورولوژی مراجعه کنید تا سنگ کلیه شما به موقع تشخیص داده شود و سنگ کلیه به شما آسیب جدی وارد نکند. در صورتی که زود به وجود سنگ کلیه در بدنتان پی برده شود، راه درمان این مشکل هم آسان تر و سریعتر انجام خواهد شد. 

با استفاده از خدمات آنلاین کلینیک اورلوژی یوروطب ، شما می توانید خودتان انتخاب کنید که به صورت آنلاین ویزیت شوید یا اینکه برای گرفتن نوبتهای حضوری، روز و ساعت مناسب را انتخاب کنید.

پزشکان یورو طب، جزو بهترین متخصصان اورولوژی در ایران هستند. دکتر رضایی و دکتر مظلوم فرد با داشتن رزومه ای قوی، قادر به تشخیص و درمان انواع بیماریهای مرتبط به دستگاه دفع ادرار از قبیل سنگ کلیه، سنگ مثانه ، بی اختیاری ادرار، عفونت دستگاه تناسلی ، سرطان دستگاه ادراری و… هستند.

شما میتوانید برای دریافت مشاوره آنلاین با کلیک به روی ویزیت آنلاین و برای رزرو اینترنتی نوبت ملاقات حضوری با کلیک به روی نوبت دهی اینترنتی اقدام نمایید.

پیشگیری از تشکیل سنگ در کلیه با رژیم غذایی
چگونه با استفاده از یک رژیم غذایی سالم از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری کنیم؟
  • آب به مقدار فراوان بنوشید. هرچه آب بیشتری بنوشید، مواد سمی و املاح سریعتر از بدن شما دفع می شوند و فرصتی برای ته نشین شدن و رسوب کردن در کلیه را پیدا نخواهند کرد؛ پس به قدری آب بنوشید که ادرار شما زرد کمرنگ شود.
  • تحرک داشته باشید. جالب است بدانید که احتمال بروز سنگ کلیه در افراد چاق و کم تحرک بیشتر است! پس اگر نمی خواهید کلیه های شما سنگ داشته باشند، فعالیت بدنی را به زندگیتان بیاورید. با پیاده روی، یوگا، دویدن و انواع ورزشهای دیگر، بدنی قوی و سالم داشته باشید و به املاح داخل بدنتان، اجازه رسوب بستن و تشکیل سنگ کلیه را ندهید!
  • مواد دارای اُگزالات را به اندازه مصرف کنید. برای پیشگیری از شکل گیری سنگهای اگزالاتی، خوردن چای، چغندر، شکلات، مغزها، اسفناج، ریواس، سویا و دیگر منابع این ماده را به حداقل برسانید.
  • مواد حاوی کلسیم را زیاد مصرف نکنید. شیر، ماست، کلم بروکلی، لوبیا، بادام، انجیر و ماهی سالمون از جمله منابع کلسیم هستند. اگر برای رساندن کلسیم به بدنتان، به فکر خوردن قرص کلسیم افتاده اید، حتما با پزشک مشورت کنید؛ زیرا افراط در خوردن قرص کلسیم هم می تواند باعث ایجاد سنگ کلیه شود!
  • خوردن نمک و پروتئین های حیوانی را به حداقل برسانید. اگر مدام نمک و گوشت قرمز می خورید، باید بدانید که در حال بالا بردن اسید اوریک در خونتان هستید و همین موضوع احتمال ایجاد سنگ در کلیه و مثانه را افزایش می دهد!
جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه

برای پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه ، ممکن است متخصص اورولوژی برای شما داروهای خاصی را تجویز کند تا میزان دفع نمکها و مواد معدنی از طریق ادرارتان را بیشتر کند. خوردن داروهای ضد رسوب باید طبق نظر متخصص اورولوژی باشد و به هیچ عنوان ، بدون راهنمایی متخصص اورولوژی این کار را انجام ندهید. شما میتوانید به صورت آنلاین با متخصصین اورولوژی کلینیک اورولوژی یوروطب مشاوره دریافت نمایید، همین حالا اقدام کنید.

علائم ابتلا به سنگ کلیه

ممکن است همین حالا هم در کلیه شما سنگ وجود داشته باشد؛ اما شما متوجه حضورش نشده باشید! این موضوع از نظر علمی واقعیت دارد. زیرا سنگ کلیه در ابتدای مراحل شکل گیری، در یک جا ثابت می ماند و هیچ نشانه ای ندارد. با حرکت کردن سنگ و جا به جا شدن آن است که درد و ناراحتی شروع می شود. با هر حرکت کوچک سنگ در میزنای، درد زیادی برای فرد به وجود می آید.

میزنای، لوله ای است که کلیه را به مثانه وصل می کند و برای همین است که بسیار نازک است. وقتی سنگ در این مسیر تکان می خورد، شدت و نوع درد هم تغییر می کند؛ در نتیجه ممکن است همه این علائم را با هم داشته باشید. از شایع ترین نشانه های ابتلا به سنگ کلیه می توان به این موارد اشاره کرد:

  • دفع ادرار به همراه سوزش
  • رنگ قرمز، صورتی یا قهوه ای ادرار
  • ادرار تیره و بدبو
  • حالت تهوع و استفراغ
  • احساس مداوم پر شدن مثانه و دفع ادرار
  • کم شدن حجم ادرار و بیشتر شدن نوبتهای دفع ادرار نسبت به حالت عادی
  • تب و لرز در صورت وجود نشانه های عفونت
  • درد در پهلو و پشت بدن 

هر زمان این علائم را داشتید، سریعا نوبت بگیرید و خود را به پزشک متخصص نشان دهید. با گرفتن نوبت اینترنتی از کلینیک تخصصی یورو طب، می توانید سنگ کلیه را در مراحل اولیه درمان کنید و جلوی پیشروی آن را بگیرید.

روش درمان سنگ کلیه

وقتی به پزشک متخصص اورولوژی ( بیماری های مجاری ادرار ) مراجعه کنید، ابتدا متخصص اورولوژی برای شما آزمایش خون و آزمایش ادرار می نویسد. با آزمایش خون ، سطح کلسیم و اسید اوریک در خون شما مشخص می شود. با آزمایش ادرار هم میزان املاح و نمک ادرار شما ارزیابی می شود. به علاوه انجام رادیولوژی ، سونوگرافی و سی تی اسکن از کلیه ها نیز برای بررسی وجود سنگ کلیه و اندازه سنگها نیاز است.

وقتی وجود سنگ کلیه و اندازه آن مشخص شد، متخصص اورولوژی ، باتوجه به اندازه سنگ ها ، جنس سنگ و محل قرار گیری سنگ ها ، روش درمانی خاصی را انتخاب می کند. اگر سنگ کلیه کوچک باشد، نیازی به سنگ شکن و درمانهای تهاجمی نیست و می توان با نوشیدن دو تا سه لیتر آب به صورت روزانه، خوردن داروهای مسکن و خوردن داروهای شل کننده عضلات میزنای ، سنگ کلیه ریز را دفع کرد. اگر سنگ کلیه کوچک باشد، دفع آن برای بیمار کار خیلی سختی نخواهد بود؛ اما اگر اندازه سنگ کلیه بزرگ باشد، دفع آن بسیار غیرقابل تحمل می شود و ممکن است با عفونت و خونریزی همراه باشد. به همین دلیل است که پزشک متخصص، ابتدا اندازه سنگ کلیه را کوچک می کند تا قابل دفع شود.


با توجه به اندازه و محل قرارگیری سنگ کلیه درمان آن به سه دسته تقسیم میگردد:

روش درمان سنگ کلیه کوچکتر از 6 الی 7 میلی متر

برای درمان این نوع سنگ ها در کلیه ، متخصص اورولوژی درمان خاصی را در نظر نگرفته اند و تنها  با تجویز دارو سعی بر مهار و دفع سنگ دارند.

روش درمان سنگ کلیه 7 الی 15 میلی متر

در این روش توصیه پزشکان سنگ کلیه بیرون اندامی یا همان ESWL  میباشد

روش درمان سنگ کلیه بیش از 15 میلی متر

درصورت مشاهده سنگ های بیش از 15 میلی متر در کلیه و یا سنگ های متعدد در کلیه ، پیشنهاد متخصص اورولوژی روش جراحی یا همان PCNL ( سوراخ کردن از پهلو و خارج کردن سنگ از آن ناحیه )

درمان سنگ کلیه به روش لیزر ( RIRS )

در این روش که به تازگی مرسوم شده است سنگ را با استفاده از لیزر در داخل لوله کلیه به قطعات کوچکتر برای دفع راحت تر آن تبدیل مینمایند. معمولا این روش برای بیماران با شرایط خاص پیشنهاد میشود.

شما میتوانید با متخصصین اورولوژی ( دکتر علیرضا رضایی و دکتر محمد محسن مظلوم فرد ) در کلینیک اورولوژی یوروطب به صورت آنلاین با کلینیک به روی ویزیت آنلاین مشاوره دریافت نمایید و یا برای حضور در مطب با کلیک به روی نوبت دهی آنلاین ، زمان مورد نظر خود را انتخاب و رزرو نمایید.